नयाँ दिल्ली: हरेक वर्ष ८ मार्चका दिन विश्वभर अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस मनाइन्छ। तर किन यही दिनलाई महिला दिवसका रूपमा रोजियो भन्ने जान्नका लागि इतिहासका पानाहरू करिब सय वर्षभन्दा धेरै पछाडि फर्केर हेर्नुपर्छ। किनकि सन् १९०८ मा यही दिन एक महिला श्रमिक आन्दोलनबाट यसको सुरुवात भएको थियो।
आउनुहोस्, महिला दिवसको इतिहाससँगै यस दिन इतिहासमा भएका अन्य महत्वपूर्ण घटनाबारे पनि जानौँ।
महिला दिवसका अवसरमा धेरैले आफन्त, साथीभाइ र सहकर्मीलाई शुभकामना दिने गर्छन्। कसैले सन्देश पठाउँछन् भने कसैले कार्ड, चकलेट, फूल तथा अन्य उपहार पनि दिने गर्छन्। तर यति धेरै उत्सव मनाइए पनि धेरै मानिसलाई अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसको सुरुवात कहिले र किन भयो भन्नेबारे थाहा छैन।
सन् १९०८ मा यस दिनको सुरुवात एक महिला श्रमिक आन्दोलनबाट भएको थियो। त्यस दिन करिब १५ हजार महिलाहरू न्यूयोर्क शहरका सडकमा उत्रिएर प्रदर्शन गरेका थिए। उनीहरूको माग राम्रो पारिश्रमिक, कम काम गर्ने समय र श्रमिकका रूपमा थप अधिकार सुनिश्चित गर्नु थियो।
यसको एक वर्षपछि अमेरिकाको समाजवादी दलले यस दिनलाई पहिलो राष्ट्रिय महिला दिवसका रूपमा घोषणा गर्यो। त्यसपछि सन् १९१० मा कोपनहेगनमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय महिला कार्यकर्ता सम्मेलनमा यस दिनलाई अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसका रूपमा मनाउने प्रस्ताव राखियो। बिस्तारै यो दिन विश्वभर प्रसिद्ध बन्दै गयो र सन् १९७५ मा औपचारिक रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसका रूपमा मान्यता प्राप्त भयो।
८ मार्चका दिन इतिहासमा भएका उल्लेखनीय घटनाहरू~
१७०२: बेलायतका राजा विलियम तृतीयको मृत्यु भएपछि रानी एनीले शासनको जिम्मेवारी सम्हालिन्।
१९२१: स्पेनका प्रधानमन्त्री एदुआर्दो दातो इरादिएर संसद भवनबाट बाहिरिने क्रममा आक्रमणकारीको गोली लागेर मारिए।
१९३०: महात्मा गान्धीले ब्रिटिश शासनविरुद्ध सविनय अवज्ञा आन्दोलनको सुरुवात गरे।
१९४२: दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा जापानी सेनाले बर्माको रङ्गुन शहर कब्जा गर्यो।
१९५३: भारतकी प्रमुख राजनीतिज्ञ वसुन्धरा राजेको जन्म भयो। उनी राजस्थान राज्यकी दुई पटक मुख्यमन्त्री बनेकी थिइन्।
१९७१: अमेरिकी मुक्केबाज जो फ्रेजियरले प्रसिद्ध बक्सर मोहम्मद अलीलाई पराजित गर्दै विश्व हेभिवेट उपाधि जिते।
१९८५: बेरुत शहरमा एक मस्जिद नजिक कार बम विस्फोट हुँदा ८० जनाको मृत्यु भयो भने १७५ भन्दा बढी घाइते भए।
२०१४: मलेसियाको एक यात्रुवाहक विमान, जो कुआलालम्पुरबाट बेइजिङ जाँदै थियो, बीचमै हरायो। धेरै खोजी गर्दा पनि विमानको कुनै पत्ता लागेन।
२०२०: कोरोना भाइरसको संक्रमण तीव्र रूपमा फैलिन थाल्यो र विश्वका ९५ देशमा फैलियो। भारतमा संक्रमितको संख्या ३९ पुगेको थियो।
यस दिन भएका उल्लेखनीय निधन~
१९३०: संयुक्त राज्य अमेरिकाका २७औँ राष्ट्रपति विलियम हावर्ड टाफ्टको निधन। पछि उनी देशका प्रधान न्यायाधीश पनि बनेका थिए।
२००४: अमेरिकी अभिनेता रबर्ट पास्तोरेलीको निधन।
२०१५: अमेरिकी लेखक तथा लोकप्रिय एनिमेशन धारावाहिक “द सिम्पसन्स” का सह–निर्माता स्याम साइमनको निधन।
२०१६: प्रसिद्ध सङ्गीत निर्माता जर्ज मार्टिनको निधन।
यस दिन जन्मिएका प्रसिद्ध व्यक्तिहरू~
१९५३: भारतकी प्रमुख राजनीतिज्ञ वसुन्धरा राजेको जन्म।
१९७४: भारतीय चलचित्र अभिनेता फरदिन खानको जन्म।
१९७७: अमेरिकी अभिनेता जेम्स भान डर बीकको जन्म।