मुम्बई: हिन्दी चलचित्र जगतको पर्दा पछाडि के साँच्चै नै फोहोर पुरुषप्रधान मानसिकता लुकेको छ, जहाँ एक अभिनेत्रीलाई केवल एउटा ‘वस्तु’का रूपमा प्रस्तुत गरिन्छ? हालै मुम्बईमा आयोजित एक कार्यक्रममा आइटम गीतबारे यस्तै कडा टिप्पणी गरेर वरिष्ठ अभिनेत्री शबाना आजमीले हलचल मच्चाएकी छन्। उनको स्पष्ट भनाइ छ—आइटम नृत्य भनेको पुरुषको कामनाको अगाडि महिलाको निःशर्त आत्मसमर्पण हो।
शबाना आजमी सधैं स्पष्ट बोल्ने स्वभावकी मानिन्छिन्। मुम्बईमा आयोजित ‘वी द वीमेन’ नामक कार्यक्रममा उनले आइटम गीतको पछाडि लुकेको कुरूप पक्षलाई उजागर गरिन्। उनका अनुसार यस्ता गीतहरूमा क्यामेरा जसरी चलाइन्छ, त्यसबाट नै निर्देशकको वास्तविक उद्देश्य प्रस्ट हुन्छ।
शबानाले प्रश्न उठाइन्, “जब क्यामेरामा शरीरका विशेष अङ्गहरू जस्तै वक्ष वा नाभिलाई विशेष रूपमा देखाइन्छ, त्यहाँ के कुनै कला बाँकी रहन्छ? क्यामेरा जसरी शरीरमाथि घुम्छ, त्यसले स्पष्ट देखाउँछ कि यहाँ नारीत्व होइन, शरीरलाई वस्तुका रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास भइरहेको छ।” यसलाई उनले ‘पुरुषको लोभी दृष्टि’ भनेकी छन्।
उनले केवल चलचित्र जगतलाई मात्र होइन, समाजको रुचिबोधमाथि पनि प्रश्न उठाएकी छन्। शबानाले दुःख व्यक्त गर्दै भनिन् कि आजकल साना बालबालिकाहरू पनि ‘चोली के पीछे’ जस्ता गीतहरूमा गाएर नाच्छन् र ठूला मानिसहरू ताली बजाउँदै हाँस्छन्। उनका शब्दमा, “कसैले पनि गीतका शब्दहरू ध्यान दिएर सुन्दैन। बालबालिकाले कस्ता अश्लील गीत गाइरहेका छन् भन्नेबारे कसैलाई चिन्ता छैन। सबैजना केवल त्यसको तालमा रमाउन व्यस्त छन्।”
उनका अनुसार यदि पुरुषहरू आफूलाई वस्तुका रूपमा प्रस्तुत गर्न तयार छन् भने महिलाहरूले किन त्यही बाटो पछ्याउनुपर्छ? किन शरीर देखाएर मात्र लोकप्रियता हासिल गर्नुपर्छ?
चलचित्र इतिहासमा आइटम गीतहरू सधैं लोकप्रिय रहँदै आएका छन्। तर शबानाले स्मरण गराइन् कि अधिकांश अवस्थामा यी गीतहरूको चलचित्रको कथासँग कुनै सम्बन्ध हुँदैन। दर्शकलाई सस्तो मनोरञ्जन दिनका लागि यस्ता गीतहरू जबरजस्ती चलचित्रमा राखिन्छन्।
हाल यी वरिष्ठ अभिनेत्री विकास खन्नाको चलचित्र ‘इमैजिनरी रेन’ मा अभिनय गरिरहेकी छन्। अभिनयसँगै आइटम संस्कृतिविरुद्ध उनको यो टिप्पणीले हिन्दी चलचित्र जगतमा नयाँ बहस सुरु गराएको छ। अब प्रश्न उठिरहेको छ—के शबाना आइटम नृत्य गर्ने कलाकारहरूको जीविकामाथि प्रश्न उठाइरहेकी छन्, वा वास्तवमै नारीको सम्मान जोगाउन आवाज उठाइरहेकी हुन्? यद्यपि उनका धेरै प्रशंसकहरू उनको पक्षमा उभिएका छन्।